Ciepły beton o ósmej rano

Betonowe trony stanęły późną jesienią przed Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej. To efekt szóstej edycji Warsztatów Architektura Betonowa z udziałem 25 studentów architektury z całego kraju, które odbyły się w dniach od 6 do 10 września 2021 r. O warsztatach można przeczytać w najnowszym numerze kwartalnika BTA 4/2021. Poniżej przypominamy to niepowtarzalne i wyjątkowe w skali polskiej i europejskiej wydarzenie.

Organizatorami warsztatów były: Katedra Projektowania Architektonicznego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, Stowarzyszenie Producentów Cementu i Katedra Technologii Materiałów Budowlanych WIMIC AGH. Warsztaty odbyły się przy współpracy firmy PERI Polska, która dostarczała szalunki i firmy BOSTA Beton – dostawcy betonu towarowego.

Jaki był cel warsztatów? Według Zbigniewa Pilcha, szefa marketingu Stowarzyszenia Producentów Cementu program warsztatów, których SPC był po raz szósty współorganizatorem, miał przybliżyć studentom teorię z zakresu nowoczesnych technologii betonowych, pomóc zrozumieć znaczenie współpracy z technologiem betonu, pokazać znaczenie systemów szalunkowych czy sposobów kształtowania faktury betonu.

Tytuł warsztatów „Gra o tron” nawiązywał do serialu telewizyjnego, a zadaniem studentów było stworzenie tytułowego tronu – rzeźby z betonu. Studenci pracowali pod nadzorem adiunktów Katedry Projektowania ArchitektonicznegoWydziału Architektury Politechniki Krakowskiej: Anny Mielnik, Przemysława Bigaja i Marka Początko.

- To bardzo intensywny tydzień dla studentów architektury. Dla wielu z nich jest to unikalna możliwość zetknięcia się nie tylko z myślą, ale także z materią. Na warsztatach to, co sobie w głowach wyobrażamy, przelewamy na papier, a potem w bardzo krótkim czasie musimy zrealizować. Mamy specjalistów, którzy opowiadają o betonie, o szalunkach, o zbrojeniach. Mamy też do pomocy wykwalifikowanych zbrojarzy i cieślów. W ciągu tygodnia przechodzimy od pomysłu do realizacji i na tym polega unikatowa formuła tych warsztatów – tłumaczył dr Marek Początko.

Zdaniem dr Przemysława Bigaja te warsztaty są niepowtarzalne i wyjątkowe w skali polskiej i europejskiej. - W krótkim okresie czasu, 5 dni, po przygotowaniach teoretycznych i projektowaniu studenci mogą zrobić dzieło sztuki – dodał.

Dzień 1

W warsztatach wzięło udział 25 studentów reprezentujących wydziały architektury Politechniki Krakowskiej, Politechniki Wrocławskiej, Politechniki Poznańskiej, Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie, Politechniki Śląskiej, Uniwersytetu Zielonogórskiego i Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Warsztaty otwierali: dr hab. inż. arch. Magdalena Kozień – Woźniak, Prof. PK - dziekan Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, arch. Bohdan Lisowski – prezes Stowarzyszenia Architektów Polskich oraz Zbigniew Pilch – szef marketingu Stowarzyszenia Producentów Cementu.

Wykłady inauguracyjne przedstawili prof. Jan Deja z AGH – dyrektor biura Stowarzyszenia Producentów Cementu „Beton - zwykły materiał, niezwykle stosowany” i prof. Dariusz Kozłowski „Architektura Betonowa”. Obaj byli pomysłodawcami i organizatorami pierwszych warsztatów w 2006 roku.

Studenci zostali podzieleni na 5 grup. Rozpoczęli prace koncepcyjne i projektowe.

Dzień 2

Część projektowa warsztatów polegała na stworzeniu kompozycji - bryły, stworzeniu dokumentacji w postaci rysunków technicznych oraz modelu tronu. Dopiero z gotową pracą studenci mogli przystąpić do wykonania szalunków, zbrojenia i betonowania.

Prof. Tomasz Kozłowski, Kierownik Zakładu Architektury Mieszkaniowej i Kompozycji Architektonicznej WA PK: - Studenci pracują fantastycznie. Są zaangażowani, kreatywni, gotowi do stworzenia tronów, które będą ciekawsze niż tron z filmu hollywoodzkiego. Tamten był wykonany z papieru. Studenci tworzą rzeźby z betonu, które będą trwałe, niezniszczalne.

Prace projektowe były wsparte kolejnymi wykładami. „Beton architektoniczny” przybliżył inż. Krzysztof Kuniczuk – technolog, ekspert betonów architektonicznych i specjalistycznych. Prof. Tomasz Kozłowski przedstawił przykład architektury betonowej „Wotrubakirche – mały wielki monument”, kościół z budowany ze 152 brył surowego betonu.

Studenci mogli także liczyć na konsultacje specjalistyczne inż. Krzysztofa Kuniczuka, Sławomira Stożka z PERI Polska, Zbigniewa Pilcha z SPC czy Przemysława Durleja z BOSTA Beton.

Po zakończeniu prac projektowych i wykonaniu modeli, na zakończenie drugiego dnia warsztatów, studenci przystąpili do realizacji tronów. Na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH, przy współpracy z cieślami, rozpoczęli wykonywanie form, w których zostały odlane betonowe rzeźby.

Dzień 3

Trzeci dzień warsztatów studenci spędzili w drodze. Zaczęli od zwiedzania siedziby firmy PERI Polska w Jaworznie, producenta i dostawcy systemów szalunków do betonu. - Im większe poszycie deskowaniem tym wyższa jakość betonu architektonicznego - tłumaczył Sławomir Stożek, dyrektor Biura Technicznego PERI Polska. Firma PERI była partnerem warsztatów architektonicznych. Dostarczyła skrzynie ze sklejki, w których były odlewane z betonu trony wykonywane podczas warsztatów.

Potem przyszedł czas poznanie przykładu dobrej architektury betonowej. Uczestnicy warsztatów zwiedzili Tunel Aerodynamiczny FLYSPOT w Katowicach. Obiekt tej firmy w Warszawie, zaprojektowany przez Biuro Projektów Lewicki Łatak, był laureatem konkursu Polski Cement w Architekturze.

Studenci zwiedzili też wytwórnię betonu firmy BOSTA Beton Kraków - Igołomska. BOSTA Beton, należącą do grupy CRH, była partnerem warsztatów i dostawcą mieszanki betonowej, z której zostały odlane trony zaprojektowane przez studentów. O produkcji betonu, współpracy z architektami i technologii betonu opowiadali Przemysław Durlej, Paweł Tokarz i Mirosław Ślażyński.

Na WIMiC AGH do późnego wieczora trwało szalowanie tronów. Studenci szlifowali deskowanie, czyścili, uszczelniali silikonem i impregnowali środkiem antyadhezyjnym.

Dzień 4

Czwartego dnia studenci wykonywali zbrojenie ze stalowych prętów i układali je w przygotowanych wcześniej formach.

Podczas warsztatów uczyli się nie tylko pracy z betonem, ale także pracy zespołowej.

- Przez te wszystkie dni obserwowałam nie tylko to, co tworzyli studenci, ale także jak wyglądała ich współpraca. Najpierw każdy siedział w swoim kątku i coś tam robił. Potem zaczęli coraz bardziej ze sobą współpracować, rozmawiać, aż wreszcie przeszli do burzy mózgów. Dla mnie ten aspekt też był ciekawy. Praca zespołowa w projektowaniu ma ogromne znaczenie. Oczywiście zawsze znajdą się jakieś silniejsze osobowości, które narzucają swoją wolę. To jest też dla nich nauka, żeby być bardziej asertywnym, walczyć o swoje – mówiła prof. Anna Mielnik.

Ok godz. 17 rozpoczęło się betonowanie przygotowanych form tronów. Dostawca betonu - firma BOSTA Beton - przygotowała beton samozagęszczalny, fotokatalityczny - pochłaniający tlenki azotu. Ten beton jest także odporny na malowanie graffiti.

Dzień 5

Tuż po godz. 8 rozpoczęło się rozszalowanie tronów, które były efektem 5 dni pracy. Na twarzach studentów, którzy zobaczyli efekt swojej pracy, malowała się ogromna radość. Niektórzy dotykali rozszalowanych powierzchni betonu, które ze względu na zachodzącą reakcję hydratacji cementu, były jeszcze ciepłe.

– Wszyscy bardzo czekali na efekt końcowy, na to, co z tego wyjdzie, czy się nie rozpadnie. Myślę, że są zadowoleni. Każdy etap tych warsztatów był dla nich ciekawy. Ten kontakt z betonem jest dla nich bardzo cenny. W czasie studiów nie mają szans się tego nauczyć, bo na to po prostu nie ma czasu. Takie połączenie nauki i praktyki jest niespotykane na uczelniach. To trochę jak szkoła Bauhausu – podsumowała prof. Anna Mielnik.

Potem odbyło się zakończenie i podsumowanie warsztatów Architektura Betonowa „Gra o tron”.

Studenci prezentowali zarówno prace plastyczne, modele, jak i betonowe trony – rzeźby. Od organizatorów warsztatów otrzymali dyplomy i podziękowania.

- Podczas warsztatów praca była bardzo różnorodna. Od pracy koncepcyjnej, projektowej, po samą realizację, która jest już pracą i umysłową, i fizyczną. Same musiałyśmy skręcać szalunki, robić zbrojenie – mówiła Anna Lis z Politechniki Krakowskiej. – Na pewno było ciekawie i intensywnie.

Natalia Mordarska stwierdziła, że warto organizować takie warsztaty dla studentów. - Dały nam możliwość zetknięcia się z betonem i doświadczenia związane z wykonaniem szalunku czy zbrojenia, które zostaną z nami na całe życie – dodała.

- Dzięki warsztatom wiemy już, że to co projektujemy powstaje naprawdę. Przy projektowaniu musimy też brać pod uwagę, by to, co projektujemy dało się potem zrealizować – powiedziała Paulina Macieja.

Dla wszystkich studentów była to pierwsza zrealizowana budowla, którą zaprojektowali i uczestniczyli w całym procesie jej realizacji.

- Architekci są zazwyczaj troszkę przemądrzali, wydaje im się, że wybudowany obiekt to tylko ich dzieło. Państwo zobaczyliście jak wiele osób jest zaangażowanych w proces budowlany: technolog, producent betonu, dostawca szalunków, zbrojarze i cieśle – oni wszyscy uczestniczą w pracy, pod którą podpisuje się architekt – zaznaczył prof. Tomasz Kozłowski.

Prof. Jan Deja: - Stworzone przez was dzieła, robią na nas ogromne wrażenie. Powstały trony - rzeźby, które wyglądają niezwykle interesująco. Cieszę się, że zobaczyliście, że ślad płyty OSB na tych rzeźbach, to jest coś, co może urzekać. Chciałem wszystkim podziękować.

Zbigniew Pilch, szef marketingu SPC: - Mam nadzieję, że warto było przyjechać do Krakowa i wziąć udział w warsztatach. To czego doświadczyliście, czego się nauczyliście i przeżyliście zostanie z wami długo. Życzymy, by nabyte doświadczenie procentowało w waszej pracy zawodowej. Mieliście okazję zobaczyć czym jest beton i czym jest mieszanka betonowa. Twórzcie i kreujcie z betonu. 

Stworzone przez studentów trony zostały ustawione przed hotelem Gołębiewski w Wiśle podczas konferencji Dni Betonu, która odbyła się w dniach 11-13 października 2021 r. Dwa trony zostały wylicytowane, a środki z ich sprzedaży zasiliły konto Fundacji „Na Ratunek – dzieciom z chorobą nowotworową”. Trzy trony zostały przewiezione na teren Politechniki Krakowskiej. Można je podziwiać przed gmachem Wydziału Architektury.

Tekst: Piotr Piestrzyński

Zdjęcia: Jan Zych

Pierwszego i drugiego dnia warsztatów studenci przygotowywali projekty i makiety tronów. Na zdjęciu prace konsultują prof. Anna Mielnik i dr Marek Początko
Prace trzeba było tak przemyśleć, by tron - betonową rzeźbę - dało się zaszalować i odlać w betonie
W specjalnie przygotowanych formach studenci własnoręcznie montowali szalunki swoich prac
Potem trzeba było wykonać zbrojenie
Szalunek trzeba było tak wykonać i zamocować w formie, by podczas betonowania nie było żadnych problemów
Dobre deskowanie przy betonie architektonicznym jest gwarancją sukcesu - przekonywali specjaliści z PERI Polska podczas zwiedzania zakładu w Jaworznie
Nie można mówić o architekturze betonowej bez pokazywania jej przykładów. Studenci zwiedzili tunel aerodynamiczny FLYSPOT w Katowicach. Obiekt tej firmy w Warszawie, zaprojektowany przez Biuro Projektów Lewicki Łatak, był laureatem konkursu Polski Cement w Architekturze.
Kolejnym fundamentem dobrej realizacji betonowej jest dobrze zaprojektowana i przygotowana mieszanka betonowa. Mówił o tym studentom Przemysław Durlej z BOSTA Beton podczas zwiedzania węzła Kraków - Igołomska
Na zakończenie czwartego dnia warsztatów zaprojektowane i zaszalowane przez studentów formy zostały wypełnione mieszanką betonową dostarczoną przez firmę BOSTA Beton
Studenci musieli starannie wbudować i zagęścić mieszankę betonową
Piąty dzień warsztatów. Ósma rano. Rozszalowane rzeźby emanują nie tylko pięknem, ale także ciepłem. Wielka radość na twarzach autorów
Podsumowanie warsztatów. Pięć dni, pięć betonowych rzeźb6. Ich autorzy i organizatorzy warsztatów
Betonowe rzeźby - trony były prezentowane przed Hotelem Gołębiewski w Wiśle podczas konferencji DNI BETONU
Późną jesienią trzy trony stanęły przed gmachem Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej

Pozostałe aktualności i informacje

Za wirtuozowskie operowanie białym, surowym żelbetem

2021-12-11
eM4 Pracownia Architektury Brataniec zdobyła pierwszą nagrodę 25. edycji Konkursu „Polski Cement w Architekturze” za projekt pawilonu i alei dolnej części Parku Miejskiego w Starachowicach. - Na szczególną uwagę zasługuje wirtuozowskie operowanie białym, surowym żelbetem. Nieregularne ślady po drewnianych szalunkach, zastygłe wycieki pomiędzy deskami szalowania, a nawet rysy i pęknięcia ścian pawilonu gastronomicznego stanowią przeciwstawną warstwę w stosunku do ostrej geometrii form obiektu. Swoboda i erudycja z jaką autorzy świadomie operują detalem, pełniącym funkcję dekoracji zasługuje na szczególne uznanie i rozstrzyga o przyznaniu pierwszej nagrody – napisali Jurorzy konkursu w uzasadnieniu. 10 grudnia 2021 r. w siedzibie SARP w Warszawie nagradzano najlepsze projekty obiektów z użyciem technologii betonowej, które zostały zrealizowane do końca 2020 r.

Kurs Technologia Betonu – edycja jesień 2021

2021-11-05
Kurs adresowany jest do projektantów, architektów, inspektorów nadzoru budowlanego, pracowników laboratoriów materiałów budowlanych, technologów, dyrektorów i kierowników kontraktów, wykonawców, doradców technicznych, kierowników wytwórni betonu, handlowców, producentów betonu towarowego, kostki brukowej, prefabrykatów betonowych, chemii budowlanej, materiałów budowlanych, pracowników firm: budowlanych, wykonawczych, remontowych i projektowych, a także dla wszystkich którzy pragną pogłębić swoją wiedzę na temat betonu.

Produkcja cementu w Polsce rośnie. Niestety import z Białorusi też

2021-10-24
– Jeszcze w maju byliśmy sceptyczni, prognozowaliśmy 2% spadek produkcji cementu. W tej chwili perspektywy są znacznie lepsze i produkcja cementu w 2021 r. rysuje się na poziomie 19 mln ton (+1,6% r/r), a w 2022 r. na poziomie 19,6 mln ton (+3,1% r/r) – ocenił Krzysztof Kieres, przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu. Branża cementowa zmaga się z problemami m.in. drożejącymi uprawnieniami do emisji CO2 i lawinowo rosnącym importem cementu, głównie z Białorusi. Aktualne informacje dotyczące branży cementowej, producentów betonu towarowego, rynku domieszek, produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego i prefabrykacji oraz produkcji wyrobów wibroprasowanych zostały przedstawione 11 października 2021 r. podczas konferencji DNI BETONU w Wiśle.


Nagrody DNI BETONU i medale 30-lecia SPC

2021-10-18
DNI BETONU są zawsze okazją do docenienia i nagrodzenia osób zasłużonych. Architekt Marcin Brataniec, Dariusz Blocher z firmy Ferrovial, prof. Tomasz Siwowski i Andrzej Ptak wieloletni przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu otrzymali tegoroczne Nagrody DNI BETONU tzw. Betonowe Oskary. Podczas konferencji wręczono także 14 Medali 30-lecia SPC, ze względu na pandemię, z ponad rocznym poślizgiem.